Bearded collie — charakter, cena, zdrowie i żywienie rasy

Bearded collie (collie brodaty) to szkocki owczarek z grupy 1 FCI — energiczny, radosny pies pasterski o wzroście 51–56 cm i wadze ok. 18–27 kg, żyjący średnio 12–14 lat. Wyróżnia go długa, kudłata, dwuwarstwowa szata z charakterystyczną „brodą" oraz wesołe, skoczne (bouncy) usposobienie. To rasa dla aktywnej rodziny, która zapewni psu dużo ruchu, kontakt z ludźmi oraz regularne rozczesywanie sierści wspierane dietą dla zdrowej skóry i gęstej szaty.

Skąd pochodzi bearded collie i do czego był hodowany?

Bearded collie pochodzi ze Szkocji, gdzie przez stulecia był pasterskim psem roboczym do pędzenia owiec i bydła.

Szkoccy pasterze cenili „beardiego" za niezależność, wytrzymałość i odwagę w pracy w trudnym, deszczowym klimacie wyżyn — gęsta, dwuwarstwowa szata chroniła go przed wilgocią i zimnem. Rasa zaczęła być hodowana w formie wzorcowej w XX wieku, a dziś, mimo wystawowej popularności, zachowuje silny instynkt pasterski i ogromną potrzebę ruchu.

Wzorzec FCI zalicza bearded collie do grupy 1 (owczarki i psy pasterskie, sekcja owczarków). To bliski temperamentem krewniak innych brytyjskich owczarków pracujących, takich jak border collie czy owczarek staroangielski (bobtail), choć od nich bardziej wesoły i „skoczny".

Wygląd i szata bearded collie

Bearded collie to pies średniej wielkości o wydłużonej sylwetce, okryty długą, prostą i kudłatą szatą z charakterystyczną „brodą" na pysku.

Szata jest dwuwarstwowa: miękki, gęsty podszerstek izoluje termicznie, a długi, twardszy włos okrywowy chroni przed wilgocią. Pod oczami i na brodzie sierść tworzy zasłonę, od której rasa wzięła nazwę. Maści dopuszczalne we wzorcu to szary/łupkowy, czarny, brązowy i płowy — zwykle z białymi odznaczeniami. Cechą charakterystyczną rasy jest to, że umaszczenie ciemnieje i jaśnieje wraz z wiekiem: szczenięta rodzą się zwykle ciemniejsze, później rozjaśniają, a po latach barwa znów się pogłębia.

Charakter bearded collie

Bearded collie to pies energiczny, radosny, przyjazny i bardzo towarzyski — z usposobieniem określanym jako „skoczne" (bouncy).

„Beardie" jest inteligentny i chętny do współpracy, ale przy tym samodzielny i pełen temperamentu po pasterskich przodkach. Uwielbia ruch, zabawę i kontakt z ludźmi, źle natomiast znosi nudę i długą samotność — niezagospodarowana energia łatwo zamienia się w szczekanie, kopanie czy niszczenie. To rasa, która rozkwita przy aktywnym właścicielu i konsekwentnym, pozytywnym szkoleniu.

Dzięki łagodnemu, nieagresywnemu charakterowi bearded collie dobrze sprawdza się jako pies rodzinny i kompan do sportów psich: agility, obedience, frisbee czy pracy pasterskiej. Wymaga jednak wczesnej socjalizacji i jasnych zasad, by jego entuzjazm pozostał pod kontrolą.

Dla kogo jest bearded collie?

Bearded collie to pies dla aktywnej osoby lub rodziny, która ma czas na codzienny długi ruch i regularną pielęgnację sierści.

Najlepiej czuje się w domu z ogrodem i przy ludziach, którzy lubią spacery, bieganie i wspólną zabawę. Może mieszkać także w bloku, pod warunkiem zapewnienia minimum 1,5–2 godzin ruchu dziennie oraz zajęć umysłowych. Jest przyjazny dla dzieci i innych zwierząt, ale jego skoczny temperament sprawia, że kontakt z małymi dziećmi warto nadzorować, by pies nie przewrócił malucha w ferworze zabawy.

• Sprawdzi się u: aktywnych rodzin, miłośników sportów psich, osób pracujących zdalnie lub mających dużo czasu dla psa.
• Mniej odpowiedni dla: osób prowadzących siedzący tryb życia, często nieobecnych w domu lub niegotowych na intensywną pielęgnację szaty.

Zdrowie i choroby rasy bearded collie

Bearded collie jest zwykle psem zdrowym i długowiecznym, ale rasa bywa predysponowana do kilku chorób — zwłaszcza autoimmunologicznych.

Do typowych problemów zdrowotnych rasy należą: dysplazja stawu biodrowego, choroby autoimmunologiczne — w tym niedoczynność kory nadnerczy (choroba Addisona) oraz pęcherzyca, a także niedoczynność tarczycy, postępujący zanik siatkówki (PRA) i atopowe zapalenie skóry. Wybór szczeniaka od rodziców z badaniami (m.in. RTG stawów i badaniami okulistycznymi) istotnie zmniejsza ryzyko.

Objawy takie jak nagłe osłabienie, wymioty, kulawizna czy uporczywe problemy skórne zawsze wymagają konsultacji weterynaryjnej. Diagnostyka i leczenie należą wyłącznie do lekarza weterynarii.

Pielęgnacja i linienie bearded collie

Długa, dwuwarstwowa szata bearded collie wymaga regularnego rozczesywania co 2–3 dni, a w okresach linienia nawet codziennie.

Gęsty podszerstek łatwo się filcuje i tworzy kołtuny, zwłaszcza za uszami, pod łapami i na brodzie. Pies linieje przez cały rok, z nasileniem zwykle dwa razy w roku, gdy wymienia szatę. Regularne szczotkowanie do skóry, kąpiel co kilka tygodni oraz dbałość o czystość brody (która moknie i brudzi się podczas jedzenia i picia) to podstawa pielęgnacji. Kondycję skóry i sierści dobrze wspierać dietą bogatą w kwasy omega-3.

• Rozczesywanie co 2–3 dni, w okresie linienia codziennie.
• Szczególna kontrola kołtunów za uszami, w pachwinach i na brodzie.
• Czyszczenie brody po jedzeniu i piciu, kontrola uszu i pazurów.
• Wsparcie szaty dietą z omega-3 i dobrze przyswajalnym białkiem.

Czym karmić bearded collie — w skrócie

Bearded collie potrzebuje pełnoporcjowej karmy z dobrze przyswajalnym białkiem, omega-3 dla skóry i szaty oraz składnikami wspierającymi stawy, podawanej w dwóch posiłkach dziennie.

Aktywny tryb życia rasy oznacza realne zapotrzebowanie energetyczne, ale przy mniejszej dawce ruchu łatwo o nadwagę obciążającą stawy — porcję warto dobierać do masy ciała i poziomu aktywności. Przy skłonności do atopii lub problemów skórnych oraz przy wrażliwym żołądku pomocna bywa dieta monobiałkowa z jednym źródłem białka, ułatwiająca obserwację reakcji psa.

Zobacz karmy na skórę i sierść →

Ile kosztuje bearded collie i gdzie szukać hodowli?

Szczenię bearded collie z hodowli zarejestrowanej w ZKwP/FCI kosztuje w Polsce orientacyjnie 4 000–7 000 zł.

Cena zależy od rodowodu, wyników badań zdrowotnych rodziców (stawy, oczy, tarczyca) oraz renomy hodowli. Bearded collie nie jest w Polsce rasą popularną, więc na szczenię często trzeba poczekać i zarezerwować je z wyprzedzeniem. Rodowodowego psa kupuj wyłącznie w hodowli zrzeszonej w ZKwP/FCI — bardzo niska cena zwykle oznacza brak badań rodziców lub pseudohodowlę. Warto poznać oboje rodziców, zobaczyć warunki odchowu i poprosić o wyniki testów zdrowotnych.

Najczęstsze pytania o bearded collie

Podsumowanie

Bearded collie to radosny, energiczny szkocki owczarek z grupy 1 FCI — pies dla aktywnej rodziny, która zapewni mu dużo ruchu, kontakt z ludźmi i regularną pielęgnację długiej szaty. Przy świadomym wyborze hodowli z badaniami rodziców oraz diecie wspierającej skórę, sierść i stawy „beardie" jest zdrowym, długowiecznym i wiernym towarzyszem na 12–14 lat.