Bernardyn — charakter, cena, zdrowie i żywienie rasy

Bernardyn (St. Bernard) to olbrzymia rasa molosowata z grupy FCI 2, wywodząca się z alpejskiego hospicjum na Przełęczy Wielkiego Świętego Bernarda — pies o wzroście 65–90 cm i wadze 60–90 kg, żyjący średnio 8–10 lat. Słynie z historii psa ratowniczego z gór oraz łagodnego, opiekuńczego i cierpliwego charakteru. To pies dla rodziny z przestrzenią, gotowej zaakceptować ślinienie i linienie oraz zapewnić żywienie wspierające kontrolowany wzrost szczeniaka, stawy, serce i smukłą sylwetkę.

Skąd pochodzi bernardyn i do czego był hodowany?

Bernardyn wywodzi się z hospicjum na Przełęczy Wielkiego Świętego Bernarda w Alpach, gdzie mnisi hodowali go jako psa stróżującego, a z czasem ratowniczego.

Już od XVII wieku te potężne psy towarzyszyły zakonnikom i pomagały odnajdywać oraz odkopywać podróżnych zasypanych w śniegu na niebezpiecznej przełęczy. Najsłynniejszym bernardynem był Barry, któremu przypisuje się uratowanie kilkudziesięciu osób. Z czasem rasę ujednolicono w Szwajcarii, a wzorzec FCI zalicza ją do grupy 2 — molosów typu górskiego. Dziś bernardyn to przede wszystkim łagodny pies rodzinny, ale jego instynkt opiekuńczy i ratowniczy wciąż jest mocno zakorzeniony.

Wygląd i sierść — dwie odmiany bernardyna

Bernardyn to potężny, masywny pies o dużej, szlachetnej głowie, luźnych wargach i charakterystycznym łagodnym wyrazie pyska.

Umaszczenie jest biało-rude lub biało-czerwone, zwykle z ciemną maską na pysku. Rasa występuje w dwóch odmianach: krótkowłosej (gładkowłosej) oraz długowłosej, o dłuższej, lekko falującej szacie. Obie odmiany mają gęstą okrywę przystosowaną do górskiego, chłodnego klimatu, dlatego bernardyn źle znosi upały i łatwo się przegrzewa. Luźne fałdy skóry wokół pyska oraz tzw. fafle sprawiają, że pies obficie się ślini — to nieodłączna cecha rasy, którą trzeba po prostu zaakceptować.

Charakter bernardyna — łagodna niania

Bernardyn to wzór łagodności i cierpliwości — spokojny, opiekuńczy i bardzo przywiązany do rodziny pies, który uchodzi za doskonałą nianię dla dzieci.

Wieki pracy w hospicjum ukształtowały rasę zrównoważoną, łagodną i nastawioną na współpracę z człowiekiem. Bernardyn jest tolerancyjny wobec dzieci i innych zwierząt, rzadko bywa agresywny, a jego instynkt opiekuńczy sprawia, że czujnie pilnuje domowników. Ze względu na ogromną masę kontakt z małymi dziećmi należy jednak nadzorować, by pies przypadkiem nikogo nie przewrócił. To rasa spokojna i niezbyt wymagająca ruchowo, ale potrzebująca wczesnej socjalizacji i łagodnego, konsekwentnego wychowania od szczeniaka — później zapanowanie nad psem ważącym kilkadziesiąt kilogramów jest znacznie trudniejsze.

Ile waży bernardyn i jak rośnie szczeniak?

Dorosły bernardyn waży 60–90 kg, a największe samce przekraczają 90 kg — to czyni go jedną z najcięższych ras na świecie.

Szczeniak bernardyna rośnie w błyskawicznym tempie, co stanowi największe wyzwanie żywieniowe rasy. Zbyt kaloryczna dieta i nadmiar wapnia przyspieszają przyrost masy, przeciążając niedojrzałe stawy i sprzyjając dysplazji. Celem jest powolny, równomierny wzrost — szczeniak ma rosnąć zdrowo, a nie jak najszybciej. Poniższa tabela pokazuje orientacyjną masę szczeniaka; dokładne wartości zależą od linii, odmiany i płci.

Więcej o bezpiecznym żywieniu w fazie wzrostu znajdziesz w poradniku czym karmić szczeniaka.

Ile kosztuje bernardyn?

Szczeniak bernardyna z hodowli pod patronatem ZKwP/FCI kosztuje zwykle 3 500–7 000 zł.

Na cenę wpływa rodowód, odmiana (krótkowłosa lub długowłosa), umaszczenie oraz renoma hodowli i przebadanie rodziców pod kątem stawów, serca i oczu. Trzeba też pamiętać, że sam zakup to początek wydatków — bernardyn zjada duże porcje karmy, wymaga wyższych dawek leków oraz potencjalnie kosztownej opieki weterynaryjnej przy chorobach stawów. Tani pies „bez papierów" od przypadkowego rozmnożyciela to zwykle oszczędność pozorna, okupiona wyższym ryzykiem wad zdrowotnych i nieprzewidywalnego charakteru.

Na co choruje bernardyn?

Bernardyn, jak większość ras olbrzymich, jest predysponowany do problemów ze stawami, skrętu żołądka, chorób serca, wad powiek oraz nowotworów kości — co skraca jego życie.

Najczęstsze problemy to dysplazja bioder i łokci, typowa dla psów o tak dużej masie. Poważnym zagrożeniem jest też skręt żołądka oraz choroby serca prowadzące do niewydolności serca. Do tego dochodzą wady powiek (ektropion — wywinięcie, i entropion — podwinięcie) wynikające z luźnej skóry, a także kostniakomięsak, czyli złośliwy nowotwór kości spotykany u dużych ras. Bernardyn obficie się ślini i źle znosi upały, przez co łatwo dochodzi u niego do przegrzania.

Pielęgnacja bernardyna

Bernardyn intensywnie linieje i wymaga regularnego szczotkowania — kilka razy w tygodniu, a w okresie linienia nawet codziennie.

Odmiana długowłosa wymaga nieco więcej uwagi, by sierść się nie filcowała. Niezależnie od typu szaty szczególnej troski potrzebują fałdy skóry i pysk — należy regularnie przecierać ślinę i kontrolować fałdy, by nie dochodziło do podrażnień. Ważna jest też kontrola oczu (predyspozycja do wad powiek), uszu oraz pazurów, które przy dużej masie trzeba skracać. Trzeba zapewnić psu grube, miękkie legowisko chroniące łokcie przed odleżynami oraz chłodne miejsce w upalne dni, bo rasa łatwo się przegrzewa.

Czym karmić bernardyna — w skrócie

Bernardyn potrzebuje diety o umiarkowanej kaloryczności i kontrolowanej zawartości wapnia, podawanej w kilku mniejszych posiłkach dziennie — to klucz do zdrowych stawów i profilaktyki skrętu żołądka.

U szczeniaka najważniejszy jest powolny wzrost — karma z właściwym stosunkiem wapnia do fosforu i bez nadmiaru energii chroni rozwijające się stawy. U dorosłego psa kluczowe jest utrzymanie szczupłej sylwetki, bo każdy nadprogramowy kilogram dodatkowo obciąża stawy i serce — otyłość jest u bernardyna szczególnie groźna. Stawia się na dobrze przyswajalne białko oraz kwasy omega-3 wspierające stawy i serce. Dla zmniejszenia ryzyka skrętu warto dzielić rację na 2–3 posiłki i zapewnić psu spokój po jedzeniu. U psów z tendencją do nadwagi pomocna bywa dieta o obniżonej kaloryczności, a u wrażliwych przewodów pokarmowych — karma monobiałkowa oparta na jednym źródle białka.

Zobacz karmy monobiałkowe →

Najczęstsze pytania o bernardyna

Podsumowanie

Bernardyn to łagodny, opiekuńczy olbrzym z alpejską duszą ratownika — cierpliwy towarzysz rodziny i doskonała niania dla dzieci. To pies dla świadomego właściciela z przestrzenią, gotowego zaakceptować ślinienie, linienie i krótkie życie rasy oraz zaangażować się w profilaktykę dysplazji, skrętu żołądka i chorób serca. Kontrolowany wzrost szczeniaka, utrzymanie szczupłej sylwetki, kilka mniejszych posiłków dziennie, chłód w upały i regularne badania weterynaryjne pomagają dać temu wspaniałemu psu jak najdłuższe i najzdrowsze życie.