Hawańczyk — charakter, cena, zdrowie i żywienie rasy

Hawańczyk (bichon havanais, havanese) to mała rasa psa do towarzystwa z grupy bichonów (FCI grupa 9) — wzrost ok. 23–27 cm, waga 3–6 kg, żyje średnio 13–16 lat. To jedyna rdzennie kubańska rasa i narodowy pies Kuby, słynący z wesołego, towarzyskiego usposobienia oraz długiej, jedwabistej, falującej szaty. To rasa dla rodziny i osób mieszkających w bloku, które chcą stale przebywać z psem — hawańczyk źle znosi samotność, za to łatwo się go szkoli i jest świetnym kompanem.

Skąd pochodzi hawańczyk i do czego był hodowany?

Hawańczyk to jedyna rdzennie kubańska rasa psa i narodowy pies Kuby, należący do rodziny bichonów.

Przodkowie rasy trafili na Kubę z europejskimi kupcami i osadnikami już w XVI–XVIII wieku, gdzie z małych bichonów wykształcił się lokalny typ przystosowany do gorącego, wilgotnego klimatu Karaibów. Hawańczyk stał się ulubieńcem kubańskiej arystokracji, ozdobą salonów Hawany (stąd nazwa) i cenionym psem do towarzystwa. Inteligencja i łatwość uczenia się sprawiły, że pojawiał się też w cyrkach jako pies-sztukmistrz.

Po rewolucji kubańskiej część hodowli przeniosła się wraz z emigrantami do USA, co uratowało rasę przed zanikiem i pozwoliło odbudować pulę hodowlaną. Wzorzec FCI zalicza hawańczyka do grupy 9 — psy do towarzystwa, sekcja bichonów, obok m.in. maltańczyka i bichona frisé.

Wygląd i jedwabista szata hawańczyka

Hawańczyk to mały, lekko wydłużony pies o długiej, jedwabistej i falującej szacie, która praktycznie nie linieje.

Sylwetka jest zwarta, nieco dłuższa niż wyższa, z wesołym, wysoko noszonym ogonem zarzuconym na grzbiet. Szata bywa lekko falująca aż po luźne loki, miękka w dotyku, bez sztywnego podszerstka typowego dla ras nordyckich. Charakterystyczne jest to, że wypadający włos zostaje w okrywie zamiast zaścielać mieszkanie, dlatego rasę uważa się za mniej alergizującą. Maści są bardzo różnorodne — od bieli i kremu, przez maści płowe, sobolaste i czekoladowe, po dwu- i trójkolorowe.

Charakter hawańczyka

Hawańczyk to wesoły, towarzyski i mocno przywiązany do rodziny pies, inteligentny i łatwy w szkoleniu.

Rasa żyje dla kontaktu z człowiekiem — hawańczyk lubi być w centrum życia rodziny, chętnie towarzyszy domownikom w każdej czynności i dobrze dogaduje się z dziećmi, innymi psami i kotami. Jest pogodny, mało konfliktowy i rzadko bywa agresywny. Dzięki wysokiej inteligencji i chęci współpracy szybko uczy się komend i sztuczek, najlepiej reagując na trening pozytywny, oparty na nagrodach i krótkich sesjach.

Największym wyzwaniem jest silne przywiązanie: hawańczyk źle znosi samotność i przy zbyt długim pozostawaniu sam może rozwinąć lęk separacyjny objawiający się wyciem, niszczeniem czy załatwianiem się w domu. To pies dla osób, które dużo przebywają w domu lub mogą zabierać psa ze sobą.

Dla kogo jest hawańczyk?

Hawańczyk to świetny pies rodzinny i jeden z najlepszych psów do mieszkania, pod warunkiem zapewnienia mu towarzystwa.

Sprawdzi się u rodzin z dziećmi, seniorów, osób pracujących z domu oraz mieszkańców bloków — jest mały, cichy i nie potrzebuje dużej przestrzeni ani forsownego ruchu. Wystarczą mu codzienne spacery, zabawa i odrobina treningu, by był szczęśliwy. Ze względu na delikatną budowę kontakt z bardzo małymi dziećmi warto nadzorować, a samotność ograniczać do minimum.

Zdrowie i choroby rasy hawańczyk

Hawańczyk to generalnie zdrowa i długowieczna rasa, ale ma kilka predyspozycji genetycznych, które badają odpowiedzialne hodowle.

Najczęściej wymienia się problemy ortopedyczne i oczne. Poniższe schorzenia warto znać, by świadomie wybrać szczeniaka z badanych rodziców i wcześnie reagować na objawy. Diagnoza i leczenie zawsze należą do lekarza weterynarii.

• Zwichnięcie rzepki (luxatio patellae) — typowe dla małych ras; objawia się okresowym podskakiwaniem na jednej tylnej łapie. Więcej w artykule o zwichnięciu rzepki u psa.
• Choroby oczu — PRA i zaćma — postępujący zanik siatkówki (PRA) prowadzi do utraty wzroku, a zaćma do zmętnienia soczewki. Hodowle wykonują badania okulistyczne.
• Choroba Legg-Calvé-Perthes — jałowa martwica głowy kości udowej u młodych psów małych ras, dająca kulawiznę i ból stawu biodrowego.
• Dysplazja stawu biodrowego — choć kojarzona z dużymi psami, występuje też u małych ras; objawy i profilaktykę opisuje wpis o dysplazji stawu biodrowego u psa.
• Wrodzona głuchota — może dotyczyć jednego lub obu uszu; potwierdza ją test BAER u szczeniąt.
• Wady wątroby — m.in. przeciek wrotno-systemowy (shunt wątrobowy), w którym krew omija wątrobę; tło wątrobowe omawia wpis o chorobach wątroby u psa.

Pielęgnacja i linienie hawańczyka

Hawańczyk praktycznie nie linieje, ale jego długa, jedwabista szata wymaga regularnego czesania, by nie tworzyła kołtunów.

Szatę utrzymywaną w pełnej długości należy rozczesywać kilka razy w tygodniu, a najlepiej codziennie, sięgając aż do skóry. Wielu właścicieli decyduje się na krótsze, praktyczne strzyżenie, które zdecydowanie ułatwia pielęgnację. Poza szatą warto regularnie sprawdzać i czyścić uszy, dbać o higienę jamy ustnej (małe rasy są podatne na kamień nazębny) oraz skracać pazury. Kąpiel z łagodnym szamponem co kilka tygodni pomaga utrzymać szatę czystą i lśniącą.

Czym karmić hawańczyka — w skrócie

Hawańczyk potrzebuje karmy dla małych ras o małej granulce, z dobrze przyswajalnym białkiem i kwasami omega-3 wspierającymi skórę i jedwabistą szatę.

Dorosłego psa karmi się dwa razy dziennie, pilnując wielkości porcji — małe rasy łatwo tyją, a nadwaga obciąża wrażliwe stawy i rzepki. Warto wybierać karmę o umiarkowanej kaloryczności i dbać o higienę jamy ustnej, do której predysponowane są psy miniaturowe. Przy znanej wadzie wątroby dietę zawsze dobiera się indywidualnie z lekarzem weterynarii.

Zobacz karmy dla małych ras →

Ile kosztuje hawańczyk i gdzie go kupić?

Szczeniak hawańczyka z hodowli zarejestrowanej w ZKwP/FCI kosztuje orientacyjnie 4 000–7 000 zł.

Cena zależy od rodowodu, linii hodowlanej, osiągnięć rodziców na wystawach oraz regionu. W cenie odpowiedzialnej hodowli zawarte są badania zdrowotne rodziców (oczy, rzepki), szczepienia, odrobaczenie i pierwsze przygotowanie szczeniaka do życia w rodzinie. Bardzo niska cena lub sprzedaż "bez papierów" często oznacza nielegalną hodowlę bez kontroli zdrowia — to ryzyko chorób genetycznych i problemów behawioralnych. Warto wybierać hodowle zrzeszone w ZKwP/FCI.

Najczęstsze pytania o hawańczyka

Podsumowanie

Hawańczyk to wesoły, towarzyski i inteligentny pies do towarzystwa — jedyna rdzennie kubańska rasa, idealna dla rodziny i mieszkańców bloku, którzy chcą stale przebywać z psem. W zamian za bliskość i regularną pielęgnację jedwabistej szaty otrzymujemy długowiecznego, łagodnego kompana o niższej alergenności.

Przed zakupem warto wybrać szczeniaka z badanej hodowli (oczy, rzepki), zapewnić mu towarzystwo, by uniknąć lęku separacyjnego, oraz zadbać o dietę dla małych ras wspierającą skórę, szatę i prawidłową wagę.