Leptospiroza u psa — objawy, leczenie i szczepienie

Leptospiroza u psa to groźna, bakteryjna choroba wywoływana przez krętki Leptospira, która jest zoonozą — może zarażać także ludzi. Pies zaraża się przez kontakt ze skażoną wodą i moczem gryzoni: w kałużach, stawach, błocie i na mokrej ziemi. Choroba uszkadza przede wszystkim nerki i wątrobę, dając gorączkę, apatię, wymioty, biegunkę, ból mięśni, zmiany w oddawaniu moczu oraz żółtaczkę. Przebieg bywa ciężki i nawet śmiertelny, dlatego liczy się szybkie leczenie. Najlepszą ochroną jest szczepionka. Poniżej wyjaśniamy drogi zarażenia, objawy, ryzyko dla człowieka oraz leczenie i profilaktykę.

Co to jest leptospiroza u psa

Leptospiroza to bakteryjna choroba zakaźna wywoływana przez krętki z rodzaju Leptospira, atakująca głównie nerki i wątrobę.

Bakterie te dostają się do organizmu psa, przenikają do krwi i rozsiewają się po narządach, uszkadzając przede wszystkim nerki i wątrobę, a czasem także naczynia krwionośne i płuca. Przebieg choroby bywa różny — od łagodnego, niemal niezauważalnego, po piorunujący, zagrażający życiu w ciągu kilku dni. Leptospiroza to jeden z groźniejszych zakaźnych problemów zdrowotnych psa, między innymi dlatego, że objawy bywają niespecyficzne i łatwo je pomylić z innymi chorobami.

Co bardzo ważne, leptospiroza jest zoonozą, czyli chorobą odzwierzęcą, którą może zarazić się również człowiek. Dlatego oprócz leczenia psa istotna jest ostrożność opiekunów i higiena. Krętki dobrze przeżywają w ciepłym, wilgotnym środowisku, więc zachorowania częściej obserwuje się w cieplejszych miesiącach oraz po obfitych opadach i powodziach.

Jak pies się zaraża — woda i mocz gryzoni

Pies zaraża się głównie przez kontakt ze skażoną wodą i moczem gryzoni, które są naturalnym rezerwuarem bakterii.

Gryzonie, zwłaszcza szczury, mogą wydalać krętki z moczem, nie chorując. Skażony mocz trafia do kałuż, stawów, błota i wilgotnej ziemi, a bakterie wnikają do organizmu psa przez błony śluzowe, drobne skaleczenia skóry lub po napiciu się zanieczyszczonej wody. Do typowych okoliczności zarażenia należą:

• Picie ze skażonej wody — kałuże, stawy, wolno płynące strumienie, rozlewiska
• Brodzenie w błocie i mokrej ziemi — bakterie wnikają przez skórę i błony śluzowe
• Kontakt z moczem gryzoni — w miejscach bytowania szczurów i myszy
• Tereny po powodziach i zalaniach — woda roznosi bakterie na duże obszary

Szczególnie narażone są psy pracujące, myśliwskie, dużo przebywające na łonie natury oraz te, które chętnie piją z napotkanych zbiorników wody. Im częstszy kontakt z wodą i terenami, gdzie żyją gryzonie, tym wyższe ryzyko — i tym ważniejsze szczepienie oraz pilnowanie, by pies nie pił z kałuż.

Objawy leptospirozy

Objawy leptospirozy są zróżnicowane, ale najważniejsze dotyczą uszkodzenia nerek i wątroby.

Choroba zaczyna się zwykle gorączką i apatią, a później dołączają objawy ze strony nerek i wątroby. Poniższa tabela pomaga zinterpretować poszczególne sygnały — szczególną uwagę zwróć na te związane z nerkami i wątrobą:

Wzmożone pragnienie, zmiany w ilości moczu i żółtaczka to sygnały, że cierpią nerki i wątroba — to one decydują o ciężkości choroby. Jeśli pies dużo wymiotuje, sprawdź też nasz poradnik o tym, kiedy pies wymiotuje — przyczyny wymagają pilnej wizyty. Przy podejrzeniu leptospirozy nie zwlekaj ani dnia.

Czy leptospiroza jest groźna dla człowieka (zoonoza)

Tak — leptospiroza jest zoonozą, więc człowiek również może się nią zarazić, głównie przez kontakt z moczem chorego zwierzęcia.

Człowiek zaraża się tak samo jak pies: przez kontakt skażonej wody lub moczu z błonami śluzowymi i uszkodzoną skórą. Dlatego opiekując się chorym psem, trzeba zachować szczególną ostrożność przy sprzątaniu moczu i kontakcie z wydalinami. Najważniejsze zasady to:

• Używaj rękawiczek — przy sprzątaniu moczu, wymiocin i kału chorego psa
• Myj dokładnie ręce — po każdym kontakcie z psem i jego wydalinami
• Dezynfekuj powierzchnie — miejsca zabrudzone moczem chorego zwierzęcia
• Chroń dzieci i osoby z obniżoną odpornością — to grupy najbardziej narażone

Ryzyko dla domowników jest realne, ale przy zachowaniu higieny i ostrożności da się je znacznie ograniczyć. Jeśli u kogoś z domowników po kontakcie z chorym psem pojawią się gorączka i złe samopoczucie, warto wspomnieć lekarzowi o leptospirozie u zwierzęcia.

Leczenie i profilaktyka — szczepionka

Leczenie leptospirozy obejmuje antybiotykoterapię i intensywne wsparcie organizmu, a najlepszą ochroną jest szczepionka.

Rozpoznanie opiera się na badaniach krwi i moczu oraz testach serologicznych, które pozwalają potwierdzić zakażenie i ocenić, jak bardzo ucierpiały nerki i wątroba. Leczenie prowadzi wyłącznie lekarz weterynarii — obejmuje ono antybiotyk zwalczający bakterie oraz intensywną terapię podtrzymującą: nawadnianie, wsparcie pracy nerek i wątroby, a w cięższych przypadkach hospitalizację. Z uwagi na bezpieczeństwo nie podajemy tu nazw ani dawek leków; dobiera je weterynarz indywidualnie.

Najskuteczniejszą profilaktyką jest szczepienie, szczególnie polecane psom mającym kontakt z wodą, terenami podmokłymi i gryzoniami. Do tego dochodzą codzienne nawyki: niepozwalanie psu pić z kałuż i stawów oraz ograniczanie dostępu do miejsc bytowania szczurów. Ponieważ choroba mocno obciąża nerki, warto poznać też nasz materiał o tym, jak rozpoznać chore nerki u psa, oraz poradnik o tym, kiedy gorączka u psa wymaga pilnej reakcji.

Najczęstsze pytania o leptospirozę u psa

Podsumowanie

Leptospiroza u psa to groźna, bakteryjna choroba wywoływana przez krętki Leptospira, która jest zoonozą i może zarażać także ludzi. Pies zaraża się przez kontakt ze skażoną wodą i moczem gryzoni — w kałużach, stawach, błocie i na terenach podmokłych. Choroba uszkadza głównie nerki i wątrobę, dając gorączkę, apatię, wymioty, biegunkę, ból mięśni, zmiany w oddawaniu moczu oraz żółtaczkę, a jej przebieg bywa ciężki i nawet śmiertelny.

Diagnostyka opiera się na badaniach krwi, moczu i testach serologicznych, a leczenie łączy antybiotyk z intensywną terapią podtrzymującą, często w warunkach hospitalizacji. Najlepszą ochroną jest szczepionka oraz pilnowanie, by pies nie pił z kałuż. Z uwagi na zoonotyczny charakter choroby ważna jest też higiena i ostrożność z moczem chorego psa. Do weterynarza zgłoś się pilnie przy gorączce, wymiotach, żółtaczce oraz zmianach w ilości moczu — rozpoznanie i leczenie zawsze prowadzi lekarz weterynarii.