Wigilia z psem — co pies może zjeść ze świątecznego stołu

Z wigilijnego stołu pies może bezpiecznie dostać niewiele: kawałek opłatka, ugotowane warzywa odłożone przed doprawieniem i trochę ryby bez ości i soli. Reszta potraw odpada przez dodatki: sól i cebulę w śledziu, grzyby i cebulę w pierogach, czosnek w barszczu, rodzynki w makowcu, czekoladę w słodyczach. Do tego tłuste mięso, po którym zapalenie trzustki jest jedną z częstszych przyczyn wizyt w lecznicach zaraz po świętach. Niżej: tabela potraw, największe pułapki, objawy alarmowe i świąteczny talerz dla psa.

Potrawy wigilijne i świąteczne dla psa — tabela

Większość potraw odpada przez dodatki: sól, cebulę, czosnek, grzyby, tłuszcz, rodzynki i cukier.

„Ostrożnie” oznacza małą ilość, bez przypraw i nie codziennie. „Nie” oznacza, że nie podajemy nawet odrobiny.

Śledź, karp i inne ryby — sól i ości

Ryba sama w sobie jest dla psa dobra; wigilijne ryby szkodzą przez sól, tłuszcz, cebulę i ości.

Ugotowana ryba bez soli i ości to lekkostrawne białko i omega-3 — gatunki i sposób przygotowania opisaliśmy w tekście czy pies może jeść rybę. Ryby wigilijne prawie nigdy tak nie wyglądają.

Śledzie w oleju, w occie i w śmietanie

Wigilijny śledź to płat solony albo matjas w oleju z cebulą, w zalewie octowej lub w śmietanie. Sól wywołuje pragnienie, wymioty i biegunkę, a w dużej ilości zatrucie; cebula uszkadza czerwone krwinki, a olej i śmietana obciążają trzustkę. Kawałek porwany przez dużego psa zwykle kończy się pragnieniem. Gdy mały pies zjadł kilka płatów albo śledzia z cebulą, zadzwoń do weterynarza.

Karp — smażony nie, gotowany ostrożnie

Ugotowany lub upieczony karp nie jest groźny, ale ma w mięśniach drobne ości rozwidlone na kształt litery Y, które łatwo przeoczyć. Kawałek dla psa — bez soli i skóry — rozgnieć palcami, szukając ości. Smażony karp w panierce i ryba po grecku z cebulą odpadają.

Pies zjadł ości — co robić

Nie prowokuj wymiotów — ostra ość może zranić przełyk w drodze powrotnej. Drobne ości z ugotowanej ryby zwykle przechodzą bez kłopotu; przez 2–3 dni obserwuj apetyt i stolec. Do weterynarza jedź od razu, gdy pies się krztusi, ślini, drapie łapą pysk albo nie chce przełykać, a później przy krwi w kale lub bolesnym brzuchu.

Pierogi, uszka, barszcz i kapusta — cebula, czosnek i grzyby

Najgroźniejsze są tu cebula i czosnek, które szkodzą psu w każdej postaci, także podsmażone w farszu.

Cebula i czosnek uszkadzają czerwone krwinki i mogą prowadzić do niedokrwistości, a objawy (osłabienie, blade dziąsła, ciemny mocz) przychodzą często dopiero po kilku dniach. Więcej w tekście czy pies może jeść cebulę i czosnek.

Pierogi i uszka

Ciasto pierogowe nie jest trujące — problemem jest farsz i okrasa. W pierogach z kapustą i grzybami oraz w uszkach jest podsmażona cebula i grzyby leśne, w ruskich cebula, a na wierzchu masło lub skwarki. Grzybów leśnych, także suszonych, psu nie podajemy: ciężko się je trawi, a w mieszankach z niepewnego źródła zdarzają się pomyłki gatunków — więcej w tekście czy pies może jeść grzyby.

Barszcz czerwony

Sam burak, ugotowany bez soli i octu, w małej ilości psu nie szkodzi, a czerwonawy mocz po nim jest normalny. Barszcz wigilijny gotuje się jednak na zakwasie z czosnkiem, solą i majerankiem, więc nie jest dla psa.

Kapusta z grochem, z grzybami i bigos

Gotowana kapusta bez dodatków jest dla psa bezpieczna w małej ilości, choć często powoduje gazy — piszemy o tym w tekście czy pies może jeść kapustę. Wigilijna kapusta to zwykle kiszona, słona, z grochem, grzybami i cebulą, a bigos dokłada tłustą kiełbasę i boczek.

Makowiec, pierniki, sernik i słodycze — rodzynki, czekolada, ksylitol

Najgroźniejsze na świątecznym stole są rodzynki, czekolada, ksylitol i alkohol, a nie sam cukier.

Cukier psa nie zatruje, ale tuczy i w większej ilości wywołuje biegunkę. Groźnie robi się przy kilku konkretnych dodatkach.

Rodzynki w makowcu, kutii i keksie

Rodzynki, tak jak winogrona, mogą wywołać u psa ostrą niewydolność nerek, a reakcja jest osobnicza — nie ma ilości, o której wiadomo, że jest bezpieczna. Po zjedzeniu ciasta z rodzynkami dzwoń do weterynarza od razu, bez czekania na objawy; szczegóły w tekście czy pies może jeść winogrona i rodzynki. Makowiec i kutia mają do tego mak, orzechy i dużo cukru.

Pierniki i słodycze „bez cukru”

Przyprawa piernikowa zawiera gałkę muszkatołową, której mirystycyna w większej ilości działa na układ nerwowy psa. W jednym pierniku jest jej mało, ale cała blacha pierników albo torebka przyprawy to powód do telefonu do weterynarza. Wypieki „bez cukru” i „fit” bywają słodzone ksylitolem, który już w niewielkiej ilości gwałtownie obniża psu poziom cukru we krwi.

Czekolada

Czekoladowe mikołaje i bombonierki pod choinką to jedna z najczęstszych świątecznych przyczyn zatruć. Im ciemniejsza czekolada i mniejszy pies, tym gorzej — co robić, opisujemy w tekście pies zjadł czekoladę.

Sernik, ciasto drożdżowe i alkohol

Upieczony sernik i ciasto drożdżowe nie są trujące, ale to cukier, tłuszcz i nabiał, często z rodzynkami lub polewą. Surowe ciasto to natomiast stan nagły: w ciepłym żołądku rośnie i rozpycha go, a fermentacja wytwarza alkohol. Równie pilna jest sytuacja, gdy pies wypił alkohol z kieliszka na niskim stoliku albo zjadł babkę nasączoną ponczem — objawy opisaliśmy w tekście czy pies może pić alkohol.

Szynka, pasztet i skórki z pieczeni — zapalenie trzustki po świętach

Tłuste jedzenie ze stołu to najczęstszy wyzwalacz ostrego zapalenia trzustki u psa, a święta są dla niego sezonem.

W święta psy dostają zwykle to, czego nie chcą ludzie: tłuste skórki, odkrojony tłuszcz, końcówki kiełbasy. Tłuszcz silnie pobudza trzustkę, a u części psów jedna tłusta porcja wystarczy, żeby enzymy uaktywniły się za wcześnie i zaczęły uszkadzać sam narząd.

Wędliny dokładają sól, peklosól i przyprawy, a kiełbasy i pasztety często czosnek, cebulę lub gałkę muszkatołową — więcej w tekście czy pies może jeść wędliny i parówki. Wyjątkiem jest chude mięso bez skóry, sosu i przypraw, na przykład mały kawałek piersi indyka.

Objawy zapalenia trzustki

Zwykle pojawiają się w ciągu doby lub dwóch: uporczywe wymioty, ból brzucha, brak apetytu, apatia, często biegunka i gorączka. Typowa jest pozycja modlitewna — przód ciała przy ziemi, zad uniesiony. Ostre zapalenie trzustki bywa groźne dla życia i leczy się je w lecznicy; więcej w tekście zapalenie trzustki u psa. Bardziej narażone są sznaucery miniaturowe, psy z nadwagą i te, które już chorowały.

Kości z pieczeni i drobiu

Gotowana lub pieczona kość pęka wzdłuż na ostre odłamki, które mogą skaleczyć przełyk, zakleszczyć się w jelitach albo je przebić. Takich kości pies nie dostaje nigdy — wyjaśniamy to w tekście czy pies może jeść kości.

Pies zjadł coś ze stołu — kiedy do weterynarza

Przy czekoladzie, rodzynkach, ksylitolu, alkoholu i surowym cieście dzwonisz do weterynarza od razu, zanim pojawią się objawy.

Ustal, co pies zjadł, ile i ile waży, i zachowaj opakowanie. Wymiotów nie prowokuj na własną rękę — o tym decyduje lekarz.

Niezależnie od tego, co pies zjadł, alarmem są: uporczywe wymioty lub próby wymiotów przy twardym brzuchu, pozycja modlitewna, chwiejny chód, drgawki, krew w kale, blade dziąsła i brak moczu.

Świąteczny talerz dla psa — czym poczęstować bez ryzyka

Psu wystarczy własna, odświętna porcja: przysmak z jednego składnika, gryzak na czas kolacji i miska dobrej karmy.

Pies widzi, że wszyscy jedzą. Łatwiej dać mu coś wyjątkowego z jego szafki, niż cały wieczór odmawiać przy stole.

• Przysmak zamiast resztek — suszone mięso lub ryba bez soli, cukru i przypraw. Skoro wszyscy jedzą rybę, pies może dostać swoją: chrupiące ciasteczka z dorsza Sanadog to według producenta 100% ryby. Inne przysmaki z jednego składnika są w dziale naturalne przysmaki dla psa.
• Gryzak na czas kolacji — pies zajęty tchawicą wołową, ścięgnem z jelenia albo nogą jagnięcą nie siedzi pod stołem. Wybór znajdziesz w kategorii gryzaki naturalne; podawaj pod nadzorem i zabierz, gdy zostanie kawałek do połknięcia w całości.
• Odświętna kolacja w misce — dobra mokra karma zamiast resztek, na przykład Kłaczek Menu Kaczka w szklanym słoiku, ze składników jakości human grade. Jeśli pies jej nie zna, dodaj tylko kilka łyżek do zwykłej kolacji, żeby nagła zmiana nie skończyła się biegunką.

Obowiązuje zasada 10%: przysmaki to najwyżej jedna dziesiąta dziennej kaloryczności psa i o tyle zmniejszasz porcję karmy. W święta częstuje kilka osób, więc odlicz rano przysmaki do miseczki i rozdawajcie tylko z niej.

Przeczytaj też: Czy pies może jeść mak i makowiec?

Najczęstsze pytania

Czy pies może jeść pasztet?

Nie. Pasztet jest tłusty i słony, zwykle przyprawiony cebulą, czosnkiem lub gałką muszkatołową. Tłuste mięsne przetwory to typowy wyzwalacz zapalenia trzustki u psa.

Czy pies może jeść bigos?

Nie. Kiszona kapusta, tłusta kiełbasa i boczek, grzyby, cebula, przyprawy, a czasem wino — w bigosie zbiera się prawie wszystko, czego pies jeść nie powinien.

Czy pies może jeść sernik?

Lepiej nie. Sernik to cukier, tłuszcz i nabiał, często z rodzynkami lub polewą czekoladową. Mały kawałek bez rodzynek i czekolady zwykle nie zatruje, ale może wywołać biegunkę, a u psa po zapaleniu trzustki — nawrót.

Czy pies może zjeść opłatek?

Tak, kawałek opłatka nie zaszkodzi, bo to tylko mąka i woda. Kolorowy opłatek dla zwierząt też można podać w niewielkiej ilości.

Po jakim czasie od tłustego jedzenia pojawia się zapalenie trzustki?

Zwykle w ciągu doby lub dwóch, dlatego po Wigilii objawy często wychodzą w pierwszy lub drugi dzień świąt. Uporczywe wymioty, ból brzucha, brak apetytu i apatia wymagają wizyty u weterynarza, także na dyżurze świątecznym.

Pies zjadł ciasto z rodzynkami — co robić?

Zadzwoń do weterynarza od razu, nie czekając na objawy. Rodzynki mogą uszkodzić nerki psa, reakcja jest osobnicza i nie ma ilości, o której wiadomo, że jest bezpieczna. Weterynarz zdecyduje, czy wywołać wymioty i jakie leczenie podjąć.

Czy pies może jeść sałatkę jarzynową?

Nie. Majonez, cebula, ogórki kiszone i musztarda sprawiają, że sałatka nie nadaje się dla psa. Ugotowaną marchewkę, ziemniaka czy groszek możesz mu dać, jeśli odłożysz je przed doprawieniem.

Czy pies może pić kompot z suszu?

Nie. Kompot jest słodzony, suszone śliwki rozluźniają stolec, a w mieszankach suszu bywają rodzynki. W święta pies potrzebuje tylko świeżej wody.

Podsumowanie

Z wigilijnego stołu pies może dostać opłatek, ugotowane warzywa odłożone przed doprawieniem i odrobinę ryby lub chudego mięsa bez soli, skóry i ości. Śledzie, pierogi, barszcz, kapusta z grzybami, bigos i sałatka jarzynowa odpadają przez sól, cebulę, czosnek, grzyby i majonez.

Po zjedzeniu rodzynek, czekolady, ksylitolu, alkoholu lub surowego ciasta dzwonisz do weterynarza od razu. Tłuste mięso i wędliny grożą zapaleniem trzustki — wymioty, ból brzucha i apatia w ciągu dwóch dób wymagają wizyty w lecznicy.

Zamiast resztek daj psu własny talerz: przysmak z jednego składnika, gryzak i porcję mokrej karmy. Propozycje są w dziale naturalne przysmaki dla psa.