Trawa dla kota — po co kotu trawa i jak ją wyhodować

Trawa dla kota to najczęściej młode źdźbła owsa, pszenicy lub jęczmienia, które kot skubie i połyka — nie po to, żeby się najeść, bo trawy prawie nie trawi. Nauka nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, dlaczego koty jedzą trawę. W grę wchodzi błonnik, pozbywanie się połkniętych włosów i odruch odziedziczony po dzikich przodkach. Poniżej opisujemy, co wiadomo na pewno, jaką trawę wybrać, a jakiej unikać, jak wyhodować kocią trawę w doniczce w około tydzień, ile kot może jej zjeść i kiedy wymioty po trawie są sygnałem do wizyty u weterynarza. Trawy nie sprzedajemy — piszemy o niej, bo to częste pytanie przy kłaczkach i diecie kota.

Dlaczego koty jedzą trawę — co wiadomo, a czego nie

Jednej potwierdzonej odpowiedzi nie ma; najczęściej mówi się o błonniku, kłaczkach i odruchu po dzikich przodkach.

Kot jest bezwzględnym mięsożercą i nie ma enzymów rozkładających celulozę, więc z trawy nie wyciąga prawie żadnych składników odżywczych. Mimo to skubanie roślin to bardzo częste kocie zachowanie, także u kotów niewychodzących.

Hipoteza 1: błonnik i praca jelit

Nierozpuszczalny błonnik z trawy zwiększa objętość treści w jelitach i pobudza ich ruchy. Może to pomagać przesuwać dalej to, czego kot nie strawi: połknięte przy myciu włosy, a u kota polującego także pióra i drobne kości zdobyczy.

Hipoteza 2: pozbywanie się kłaczków

Długie źdźbła drażnią żołądek i u części kotów wywołują wymioty, a razem z trawą wychodzą zbite kłaczki. To najpopularniejsze wyjaśnienie, ale niepełne. W ankiecie badaczy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis (ponad tysiąc opiekunów) mniej niż co dziesiąty kot wyglądał na chorego przed zjedzeniem roślin, a regularnie wymiotował po nich mniej więcej co czwarty.

Hipoteza 3: odruch odziedziczony po przodkach

Ci sami badacze uważają, że jedzenie roślin to zachowanie wrodzone. U dzikich drapieżników nieprzetrawione źdźbła pomagają wydalać pasożyty jelitowe. Kot domowy, regularnie odrobaczany, takiej potrzeby zwykle nie ma, ale odruch został. Młode koty skubią rośliny częściej niż starsze.

Teorii o uzupełnianiu kwasu foliowego nikt nie potwierdził. Realnym powodem bywa za to nuda: kot niewychodzący skubie trawę, bo nie ma czego innego gryźć.

Jaka trawa dla kota: owies, pszenica, jęczmień czy cibora

Najbezpieczniejsze są młode źdźbła zbóż z nasion bez zaprawy; najczęściej wybiera się owies.

Jako „kocią trawę” sklepy sprzedają nasiona owsa, pszenicy, jęczmienia lub ich mieszankę, a w doniczkach — gotowe kiełki albo ciborę. Żadna z tych roślin nie jest dla kota trująca; różnią się wzrostem, trwałością i twardością liści.

Czy kocia trawa jest wieloletnia

Zboża w doniczce — nie. Owies, pszenica i jęczmień są jednoroczne, a gęsto wysiane i skubane przez kota wytrzymują 2–3 tygodnie. Wieloletnia jest cibora: w jasnym miejscu i stale wilgotnej ziemi rośnie latami, ale jest ciepłolubna, więc zimuje w domu. Jeśli kot po niej częściej wymiotuje albo się krztusi, wróć do owsa.

Jakiej trawy nie dawać kotu

• Trawa z trawnika, parku i przydroża — bywa pryskana i nawożona, a na trawnikach miejskich zostają odchody innych zwierząt z jajami pasożytów
• Trawy ozdobne — np. miskanty czy trawa pampasowa mają twarde liście o tnących krawędziach
• Nasiona zaprawiane — ziarno siewne dla rolnictwa bywa pokryte środkami grzybobójczymi; poznasz je po kolorze (różowe, czerwone, niebieskie)
• Rośliny „podobne do trawy” — dracena czy juka mają wąskie, długie liście, ale dla kota są szkodliwe

Najgroźniejsze w domu z kotem są lilie: trująca jest każda ich część, także pyłek i woda z wazonu — nawet niewielka ilość może wywołać ostrą niewydolność nerek.

Jak wyhodować trawę dla kota w doniczce — krok po kroku

Od namoczenia ziarna do pierwszego skubania mija zwykle 5–7 dni, a jedna doniczka wystarcza na 2–3 tygodnie.

• 1. Nasiona i namaczanie — ziarno ze sklepu zoologicznego albo spożywcze do kiełkowania; na doniczkę o średnicy 12–15 cm wystarczą 2–3 łyżki. Namocz je na 8–12 godzin, potem przepłucz.
• 2. Doniczka — ciężka, ceramiczna i szeroka u podstawy, żeby kot jej nie przewrócił; z otworem odpływowym lub warstwą keramzytu na dnie.
• 3. Podłoże — wilgotna ziemia do wysiewu lub uniwersalna bez nawozu, ewentualnie włókno kokosowe.
• 4. Siew — ziarno przy ziarnie, w jednej warstwie; lekko dociśnij i przykryj 0,5–1 cm ziemi.
• 5. Kiełkowanie — przykryj doniczkę folią lub talerzykiem, trzymaj w 18–22°C i spryskuj, gdy podłoże przesycha. Po 2–3 dniach, gdy pojawią się kiełki, zdejmij przykrycie i przenieś doniczkę na jasny parapet, z dala od ostrego słońca.
• 6. Trawa gotowa — po 5–7 dniach źdźbła mają 8–12 cm. Podlewaj umiarkowanie, najlepiej do podstawki, i wylewaj wodę, której ziemia nie wchłonęła.
• 7. Wymiana — po 2–3 tygodniach trawa żółknie i wiotczeje. Wyrzuć ją razem z ziemią, umyj doniczkę i wysiej nową.

Pleśń na trawie dla kota

Sprzyjają jej przelane podłoże, zbyt grubo wysiane ziarno i przykrycie zostawione po wykiełkowaniu. Wygląda jak szary, zielonkawy lub czarny nalot na ziarnach i ziemi, często ze stęchłym zapachem. Spleśniałej doniczki nie ratuj — wyrzuć całą zawartość. Nie myl pleśni z włośnikami: biały „puszek” na młodych korzeniach jest normalny i znika po zwilżeniu wodą.

Kocia trawa w ogrodzie i na balkonie

Od kwietnia do września trawę można wysiać w skrzynce lub na rabacie — w miejscu bez oprysków i nawozów, gdzie nie załatwiają się inne zwierzęta. Co kilka tygodni dosiewaj świeże ziarno.

Ile trawy może zjeść kot i jak ją podawać

Większość kotów zjada kilka–kilkanaście źdźbeł dziennie; trawa to przekąska do skubania, a nie część posiłku.

Trawa nie liczy się w bilansie kalorii i nie zastępuje karmy. Kot, który skubie ją od czasu do czasu i wymiotuje najwyżej sporadycznie, może mieć do doniczki stały dostęp.

Część kotów zjada trawę łapczywie, całymi kępami, i zaraz potem wymiotuje. Wtedy stawiaj doniczkę na 10–15 minut dziennie albo podawaj garść przyciętych źdźbeł. Uważaj na nagłą zmianę: kot, który dotąd trawy prawie nie ruszał, a teraz zjada całą doniczkę, może mieć kłopot z przewodem pokarmowym. Kocięta mogą skubać trawę, odkąd jedzą stały pokarm, ale w małych ilościach i pod okiem opiekuna.

Kot gryzie kwiaty doniczkowe — co zamiast

Kot niewychodzący, który podgryza kwiaty, często po prostu nie ma czego innego gryźć — doniczka z owsem w jego ulubionym miejscu zwykle go od nich odciąga. Rośliny trujące lepiej jednak wynieść z mieszkania — przed świętami zwłaszcza jemiołę, ostrokrzew i amarylis (szczegóły w tekście kot a choinka i gwiazda betlejemska).

Pomaga też zajęcie: zabawa wędką, drapak przy oknie, kocimiętka od czasu do czasu (jak działa kocimiętka na kota) i jedzenie do „upolowania”, np. kawałki przysmaku schowane w kartonie po jajkach. Nadają się do tego przysmaki z jednego składnika, takie jak liofilizowane smaczki z jelenia Pan Zwierz — 100% mięsa jelenia, bez gliceryny i konserwantów; producent podaje dla kotów 2–4 kawałki dziennie. Inne są w dziale przysmaki dla kota; łącznie przysmaki to najwyżej 10% dziennej porcji.

Kot je trawę i wymiotuje — kiedy do weterynarza

Pojedyncze wymioty po trawie zwykle nie są groźne; częste wymioty, brak apetytu i apatia wymagają wizyty u lekarza.

Kot, który zwymiotował trawę ze śluzem lub kłaczkiem, a potem normalnie je i się bawi, najpewniej nie potrzebuje pomocy. Wymioty kilka razy w miesiącu to jednak nie „uroda kota” ani wina trawy — ich przyczyną bywają choroby jelit, nerek lub tarczycy, alergia pokarmowa albo ciało obce. Do weterynarza jedź od razu, gdy:

• wymioty się powtarzają — kilka razy w ciągu doby albo regularnie co tydzień
• kot nie je dłużej niż dobę — niejedzący kilka dni ryzykuje stłuszczenie wątroby
• w wymiocinach jest krew albo ciemna treść podobna do fusów od kawy
• kot próbuje wymiotować bez efektu, ślini się, ma bolesny brzuch lub nie oddaje kału — to może być niedrożność
• pojawia się apatia, biegunka, żółte dziąsła lub białka oczu albo kot nie oddaje moczu
• kot zjadł roślinę inną niż trawa i nie wiesz, czy jest bezpieczna — zwłaszcza lilię

Kaszel czy kłaczek

Kot z astmą kaszle przykucnięty, z nisko opuszczoną głową i wyciągniętą szyją — wygląda to jak próba zwymiotowania kłaczka, tylko nic nie wychodzi. Jeśli takie „próby” są częste, nagraj je i pokaż weterynarzowi.

Źdźbło w nosie

Przy wymiotach długie źdźbło może trafić do nosogardzieli. Kot nagle kicha, parska, trze pyszczek łapą, a z jednej dziurki nosa może mu cieknąć wydzielina. Takie źdźbło wyjmuje weterynarz, nie opiekun.

Jeśli lekarz rozpozna problem trawienny, może zalecić dietę weterynaryjną — takie karmy znajdziesz w dziale karma weterynaryjna dla kota. Stosuje się je wyłącznie po rozpoznaniu i pod kontrolą lekarza.

Kłaczki a dieta — co pomaga oprócz trawy

Trawa to tylko jeden ze sposobów na kłaczki; więcej dają regularne czesanie, woda w diecie i karma z błonnikiem.

Kot przy myciu połyka włosy, a większość z nich wychodzi z kałem. Kłopot zaczyna się, gdy włosów jest dużo: u kotów długowłosych, w czasie linienia i przy nadmiernym wylizywaniu ze stresu albo świądu. Nadmierne wylizywanie bywa objawem alergii — piszemy o tym w tekście karma hipoalergiczna dla kota.

• Czesanie — każdy wyczesany włos to włos, którego kot nie połknie. Długowłosego czesz codziennie, krótkowłosego 1–2 razy w tygodniu.
• Woda — mokra karma ma około 70–80% wody; dobrze nawodniony kot łatwiej wydala połknięte włosy.
• Błonnik w karmie — rozpuszczalny (np. psyllium) reguluje konsystencję stolca, nierozpuszczalny (np. celuloza) przyspiesza pasaż jelitowy.
• Pasty odkłaczające — doraźnie, zgodnie z ulotką; przy częstym stosowaniu zapytaj weterynarza, bo preparaty z parafiną mogą ograniczać wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

Mokra karma — woda i błonnik w jednej misce

Koty z natury mało piją, a mokra karma dostarcza wodę razem z posiłkiem (więcej w tekście dlaczego karma mokra jest niezbędna w diecie kota). Według opisu producenta dwie nasze karmy mokre mają w składzie dodatki dla jelit:

• Cats Plate Lamb 360 g — monobiałkowa, 96% jagnięciny, z psyllium (1%), czyli rozpuszczalnym błonnikiem regulującym pracę jelit, i olejem z kryla (EPA i DHA) dla skóry i sierści
• Cats Plate Turkey 360 g — monobiałkowa, 96% indyka, z inuliną, prebiotykiem odżywiającym pożyteczne bakterie jelitowe; najniższa kaloryczność w linii (98 kcal/100 g)

Pozostałe znajdziesz w dziale karma mokra dla kota. Porcję podaje tabela na opakowaniu; dopasuj ją do wagi i kondycji kota.

Sucha karma z błonnikiem

Nasze suche karmy Kłaczek dla kotów sterylizowanych zawierają celulozę (2,5–3%), pulpę buraczaną (2–3%) i prebiotyk FOS (dział karma sucha dla kota). To nie karmy „na kule włosowe”, ale te składniki zwiększają udział błonnika w diecie. Sucha karma nie powinna być jedynym jedzeniem kota — najlepiej łączyć ją z mokrą.

Przeczytaj też: Kłaczki u kota · Rośliny trujące i bezpieczne dla kota

Najczęstsze pytania

Czy koty mogą jeść owies?

Tak. Młode źdźbła owsa to najpopularniejsza trawa dla kota — są miękkie i bezpieczne. Kot nie potrzebuje natomiast płatków owsianych ani ziarna w diecie; jako bezwzględny mięsożerca opiera się na białku i tłuszczu zwierzęcym.

Czy trawa dla kota jest konieczna?

Nie. Kot dostaje wszystkie potrzebne składniki z pełnoporcjowej karmy, a trawa nie jest pożywieniem. Wielu kotom sprawia jednak przyjemność i odciąga je od roślin doniczkowych, dlatego kotu niewychodzącemu dobrze jest ją zaproponować.

Po ilu dniach wyrasta trawa dla kota?

Namoczony owies kiełkuje po 2–3 dniach, a po 5–7 dniach źdźbła mają 8–12 cm i nadają się do skubania. W chłodnym mieszkaniu trwa to kilka dni dłużej.

Jak często wymieniać trawę dla kota?

Co 2–3 tygodnie, a wcześniej, jeśli trawa żółknie, wiotczeje albo w doniczce pojawi się pleśń. Najwygodniej prowadzić dwie doniczki wysiane w odstępie 10–14 dni.

Czy trawa z ogrodu jest dobra dla kota?

Tylko z miejsca, którego nie nawozisz i nie pryskasz żadnymi środkami i gdzie nie załatwiają się inne zwierzęta. Trawy z trawnika miejskiego, parku czy przydroża nie dawaj — mogą na niej być chemikalia i jaja pasożytów.

Czy kocia trawa pomaga na kłaczki?

U części kotów tak: błonnik z trawy może pomóc przesunąć włosy przez jelita albo je zwrócić. Nie zastąpi jednak regularnego czesania ani diety z odpowiednią ilością wody i błonnika. Częste wymioty kłaczkami wymagają wizyty u weterynarza.

Co zamiast trawy dla kota?

Jeśli kot nie lubi trawy, nie musisz jej podawać. Gdy podgryza kwiaty z nudów, pomaga zabawa, drapak przy oknie, kocimiętka od czasu do czasu i przysmaki do wyszukiwania. Na kłaczki najwięcej dają czesanie i mokra karma.

Czy cibora jest bezpieczna dla kota?

Cibora sprzedawana jako kocia trawa nie jest trująca, ale ma twardsze liście o ostrych krawędziach, które mogą podrażnić pyszczek i gardło. Jeśli kot po niej częściej wymiotuje albo się krztusi, zamień ją na owies.

Podsumowanie

Trawa dla kota to zwykle młode źdźbła owsa, pszenicy lub jęczmienia. Nauka nie ma jednej odpowiedzi, dlaczego koty ją jedzą: w grę wchodzi błonnik, pozbywanie się połkniętych włosów i odruch odziedziczony po dzikich przodkach. Większość kotów je trawę bez żadnych objawów choroby.

Najłatwiej wyhodować ją z namoczonego owsa: siew w podłożu bez nawozu, kiełki po 2–3 dniach, trawa gotowa po 5–7 dniach, wymiana co 2–3 tygodnie. Unikaj trawy z trawników, traw ozdobnych, nasion zaprawianych i doniczek z pleśnią. Cibora jest wieloletnia, ale ma ostre liście.

Sporadyczne wymioty po trawie zwykle nie są groźne, częste wymagają weterynarza. Na kłaczki więcej niż trawa daje czesanie, woda i błonnik w diecie — np. mokra Cats Plate Lamb z psyllium lub inne karmy z działu karma mokra dla kota.